Home > Aikido > Dojo > Dojo etiquette

Dojo etiquette

De dojo is de plaats waar we aikido beoefenen. In een aikido dojo bestaan een aantal regels die eigen zijn aan de beoefening van aikido. Voor ons westerlingen lijken deze gebruiken soms eigenaardig (zoals het groeten door te buigen), maar net zoals er in onze samenleving een aantal sociale beleefdheidsregels bestaan, zo bestaan er ook (andere) regels in andere culturen. Deze dojo-regels helpen om veilig te oefenen in een atmosfeer van respect, oprechtheid, bescheidenheid en hulpvaardigheid, nodig om op een veilige en correcte manier aikido te beoefenen en om lichaam en geest te trainen.

1. Wees steeds vriendelijk en eerbiedig. Oefen met plezier en geniet van de training.

2. Doe jouw schoenen uit bij het binnenkomen van de dojo. Dit houdt de dojo properder en symboliseert het achterlaten van jouw ego en de dagelijkse zorgen en beslommeringen aan de ingang. Doe slippers aan in de dojo (buiten de tatami).

3. Groeten is een goede oefening in nederigheid en respect, doch zonder daarom slaafs of onderdanig te moeten zijn. Zorg ervoor dat elke groet van respect getuigt.

  • Groet de kamiza (ereplaats) bij het binnenkomen en verlaten van de dojo.
  • Groet de kamiza (zittend of staand) bij het betreden en verlaten van de tatami.
  • Groet gezamenlijk de kamiza en de sensei bij het begin en het einde van elke les.
  • Groet de leraar tijdens de les telkens nadat hij een uitleg gegeven heeft (aan de groep of individueel).
  • Groet jouw oefenpartner tijdens de training voor en na elke oefenreeks.
  • Groet jouw wapens wanneer je er mee gaat oe¬fenen;
  • Als je een vraag hebt voor de sensei, ga dan naar hem toe en groet hem. Roep hem niet van ver naar je toe.

4. Wees op tijd aanwezig voor de les. Gebruik de tijd vóór de training om op te warmen, de dojo te kuisen of in stilte op het begin van de les te wachten. Bereid jezelf fysisch, maar ook psy¬chisch voor op de les. Maak je geest leeg. Net zoals je in een volle tas thee geen thee bij kan gieten, kan je in een volle geest geen nieuwe kennis stoppen. Na opwarming mag je ook oefeningen herhalen.

5. Indien je door onvoorziene omstandigheden te laat komt voor de training, dan wacht je in seiza (zittend) aan de rand van de tatami, totdat de leraar jou toestemming geeft de les bij te treden. Daarna groet je de leraar en vervoeg je de les.

6. Als je de dojo wil verlaten voordat de training gedaan is, vraag dan eerst toestemming aan de leraar. Verzorg de etiquette voor het verlaten van de tatami en de dojo.

7. Hou de dojo proper. Toon initiatief of help spontaan bij het kuisen van de dojo of bij het herstellen van dingen die stuk zijn. Het is aangenamer te oefenen in een nette dojo dan in één die onder het stof ligt. Bovendien is een hygiënische en zuivere dojo een betere omgeving om lichaam en geest zuiveren.

8. Respect.

  • Heb respect voor jezelf, voor de anderen en voor de dingen die je ziet, leert en/of hanteert. Zonder respect kan je jezelf niet openstellen en ontvankelijk zijn voor de dingen die je in een les kan leren, zowel van jezelf als van de anderen.
  • Respecteer de meer gevorderde leerlingen (sempai).
  • Respecteer het feit dat jouw trainingspartner met jou traint. Hij laat toe dat je met hem oefent. Hij vertrouwt erop dat je hem niet zal kwetsen. Tracht dat vertrouwen niet te beschamen!
  • Respecteer jouw uitrusting. Hou jouw keikogi (trainingspak) proper en in goede staat. Was jouw keikogi na 1 à 3 trainingen, afhankelijk van hoeveel je gezweet hebt. Neem jouw keikogi mee naar huis na de training.
  • - Hou jouw trainingswapens in goede staat. Stockeer deze op de gepaste plaats in de dojo of neem ze mee naar huis.

 9. Zitten.

  • De juiste manier om te zitten op de tatami is in seiza (op de knieën). Als je dat niet kan, mag je ook met gekruiste benen zitten. Zit niet met uitgestrekte benen. Hang niet tegen muren of pilaren. Je moet alert blijven voor jouw omgeving.
  • Wanneer de leraar individueel of collec¬tief uitleg geeft, ga dan in seiza zitten en laat voldoende plaats voor zijn/haar demon¬stratie.
  • Bij het begin en het einde van de les zit je op een lijn voor de begin- of eindgroet.
  • Wanneer de sensei een nieuwe oefening uitlegt, stop dan met oefenen, groet jouw trainingspartner en ga op een lijn zitten, tenzij de sensei anders aangeeft.
  • Zit niet met je rug naar de kamiza (ereplaats).
  • Wanneer iemand in jouw buurt individuele uitleg krijgt van de sensei, mag je stoppen met oefenen en zittend toekijken.
  • Wanneer je gekwetst bent, te vermoeid om te trainen of een bepaalde oefening niet kan doen, maar toch de les blijft volgen, zit dan in seiza aan de rand van de tatami en kijk toe. Terwijl je uitblaast kan jouw trainingspartner met anderen verder oe¬fenen.
  • Blijf op het einde van les, na de groet, in seiza zitten totdat de leraar de tatami verlaten heeft of toestemming heeft gegeven op te staan.

10. Plaats jouw wapens tijdens de training op correcte wijze langs de tatami of tegen de muur. Zorg dat anderen kunnen passeren zonder over jouw wapens te moeten stappen. Stap niet over andermans wapens als je dat kan vermijden. Plaats jouw slippers (zori, surippa) correct, in de voorziene kast of langs de tatami.

11. Hygiëne.

  • Verzorg je lichaam en jouw persoonlijke hygiëne. Hou nagels kort en proper. Betreed de tatami met propere voeten en handen. Neem een douche na de training. Gebruik persoonlijk douchegerief en laat de douches en kleedkamer proper achter.
  • Verzorg jouw kledij, voor een aangename en veilige training.

12. Draag geen juwelen tijdens de renshu. Dit om veiligheidsoverwegingen, maar ook om sereniteit te bewaren.

13. Tijdens de les hou je je enkel bezig met zaken die betrekking hebben op de les, om geen tijd te verspillen. Tijd verspillen is in je eigen nadeel, maar ook in het nadeel van jouw vrienden in de dojo.

14. Wanneer je een oefening beter kent dan jouw trainingspartner, mag je hem helpen en de oefening uitleggen, maar neem de rol van de leraar niet over.

15. Kom naar de dojo om iets bij te leren, niet om je met anderen te meten. We moeten onszelf overwinnen, niet de andere. Aan anderen mogen we evenmin let¬sels toebrengen dan aan onszelf.

16. Drink of eet niet op de tatami. Als je nodig moet drinken tijdens de training, vraag dan toestemming aan de sensei om de tatami even te verlaten.

17. Rook niet in de dojo.

18. Besteed aandacht aan etiquette bij het afleggen van examens en bij het overhandigen of ontvangen van geschenken of diploma’s.

19. Behandel bezoekers eerbiedig. Heet hen welkom, sta hen tewoord en toon hen waar zij kunnen zitten om de training gade te slaan.

20. Als je niet weet wat te doen in een bepaalde situatie, vraag dan uitleg aan een oudere leerling (sempai) of volg zijn/haar voorbeeld.